مینی دوره شیت‌بندی در civil 3D از مقیاس تا لی‌اوت

مقدمه آموزش شیت بندی در سیویل تری دی

شیت‌بندی یکی از مهارت‌هایی است که کیفیت ارائه و خوانایی نقشه‌ها را در پروژه‌های عمرانی تعیین می‌کند. بسیاری از مهندسان در Civil 3D و AutoCAD طراحی مسیر و محاسبات را با دقت انجام می‌دهند، اما هنگام تهیه شیت‌های حرفه‌ای، با چالش‌هایی مثل تنظیم مقیاس، فارسی‌نویسی، شبکه مختصات، کاغذ لی‌اوت و مدیریت ویوپورت مواجه می‌شوند. این مینی‌دوره برای حل همین چالش‌ها طراحی شده تا بتوانید نقشه‌های استاندارد، یکدست و قابل ارائه تولید کنید و روند شیت‌بندی را از پایه تا خروجی نهایی فرا بگیرید.

معرفی مدرس

این دوره توسط مهندس ابوالفضل عطاالهی تهیه شده است؛ مدرس تخصصی Civil 3D با تجربه گسترده در حوزه طراحی مسیر، شیت‌بندی، تهیه مقاطع، حجم‌برداری و ارائه نقشه‌های اجرایی. ایشان طی سال‌های گذشته با تولید دوره‌های تخصصی مانند «اسرار شیت‌بندی»، «مقاطع عرضی»، «جادوی احجام» و «کارخانه تفکیک»، محتوای کاملاً پروژه‌محور و کاربردی را برای مهندسان ارائه کرده‌اند.

آنچه خواهید آموخت

• اصول فارسی‌نویسی صحیح در Civil 3D و AutoCAD
• درک مقیاس، ابعاد کاغذ و اسکیل‌دهی اصولی
• طراحی تایتل شیت استاندارد و لایه‌بندی حرفه‌ای
• تنظیمات کامل لی‌اوت، پرینت و مدیریت ویوپورت
• ساخت شبکه مختصات، جهت شمال و مقیاس خطی
• اجرای تمرین‌های جامع شیت‌بندی روی کاغذهای استاندارد و سفارشی

شیت‌بندی حرفه‌ای از جایی شروع می‌شود که اصول فارسی‌نویسی و ساخت سبک متنی را صحیح انتخاب کنید. در Civil 3D روش‌های مختلفی مثل لیسپ‌ها، نرم‌افزارهای جانبی و تایپ مستقیم وجود دارد، اما تایپ مستقیم همراه با ساخت سبک متنی اختصاصی همیشه بهترین نتیجه را در پرینت ارائه می‌دهد. انتخاب یک پرینتر مجازی استاندارد نیز باعث می‌شود فونت‌ها در زمان پلات دچار تغییر نشوند.

قدم مهم بعدی، درک درست مفهوم مقیاس است. پیش از هر کاری باید ابعاد واقعی کاغذ (مثل A4، A3، A5 و …) را در نرم‌افزار ترسیم کنید و سپس با توجه به مقیاس مدنظر، این کادر را اسکیل بدهید تا به اندازه واقعی برسد. این مرحله پایه تقسیم‌بندی تپوگرافی و ساخت شیت‌های یکدست است. اگر این بخش درست انجام نشود، شبکه مختصات و چینش پلان‌ها در شیت به‌هم خواهد ریخت.

پس از آماده شدن کادر و مقیاس، وارد مرحله طراحی تایتل شیت می‌شویم. تایتل شیت باید لایه‌بندی اصولی داشته باشد و اطلاعات متنی مثل نام پروژه، تاریخ، مقیاس و تهیه‌کننده از طریق اتریبیوت‌ها و فیلدها مدیریت شود تا با هر بار تغییر پروژه، اطلاعات شیت به‌روز شود. این کار سرعت شما را در پروژه‌های بزرگ چندبرگه‌ای به شکل چشمگیری افزایش می‌دهد.

در ادامه وارد فضای لی‌اوت می‌شویم؛ فضایی که تمام عملیات شیت‌بندی باید در آن انجام شود. لی‌اوت امکاناتی مثل نمایش چندمقیاسی، کنترل رنگ‌ها، نمایش دو‌بعدی و سه‌بعدی، مدیریت ضخامت خطوط و تنظیمات دقیق پرینت را در اختیار شما قرار می‌دهد. تفاوت اصلی آن با فضای مدل این است که لی‌اوت برای ارائه ساخته شده و خروجی شما دقیقاً مطابق چیزی است که روی صفحه می‌بینید.

برای نمایش نقشه در لی‌اوت از ویوپورت استفاده می‌کنیم. ویوپورت پنجره‌ای است که محتوای مدل را در مقیاس مشخص داخل شیت نمایش می‌دهد. با تنظیم درست ویوپورت، می‌توانید چند نمای مختلف با چند مقیاس متفاوت را در یک شیت قرار دهید. همچنین می‌توانید رنگ‌ها، ضخامت خطوط و محدوده نمایش را به‌صورت کامل مدیریت کنید.

بعد از تنظیم ویوپورت‌ها، نوبت به نمایش تپوگرافی روی شیت می‌رسد. با استفاده از دستور Zoom و فعال کردن اسنپ‌های مناسب، می‌توانید پلان را بدون خطا داخل کادر قرار دهید. برای مشخص شدن محل نمایش پلان، باید یک اندکس نقشه نیز در شیت قرار دهید تا مشخص کند کدام بخش از تپوگرافی در این کاغذ نمایش داده شده است.

پس از این مرحله، می‌توان شبکه مختصات را به‌صورت اتوماتیک ایجاد کرد. Civil 3D این امکان را فراهم می‌کند که شبکه مختصات با تغییر مقیاس شیت به‌طور خودکار به‌روز شود. این موضوع برای پروژه‌هایی با وسعت زیاد، یا زمانی که نیاز به شیت‌بندی تعداد زیادی نقشه دارید، اهمیت ویژه‌ای دارد.

در بخش‌های نهایی مینی‌دوره، یک تمرین جامع طراحی شده که شما را وادار می‌کند تمام آموخته‌ها را روی یک پروژه واقعی اجرا کنید؛ از طراحی کادر سفارشی با ابعاد خاص گرفته تا پلات روی کاغذهای استاندارد مثل A0 و تنظیم مقیاس‌های سنگین مثل 1:2000. این تمرین تسلط شما را روی کل فرآیند شیت‌بندی تکمیل می‌کند.